Posts

वित्तंबातमी: बेझॉस, गोयल आणि महंमदाचे पामतेल [२६ जानेवारी २०२०]

वित्तंबातमी पहिली  पैसे आणता म्हणजे काही उपकार नाही करत! आपल्या रेल्वे आणि वाणिज्य मंत्र्यांच्या अशा विधानाने नुकतीच बरीच खळबळ माजली. जगातील अतिश्रीमंतांपैकी एक असलेले, अमेझॉन कंपनीचे चालक-मालक, जेफ बेझॉस नुकतेच भारताचा दौरा करुन गेले. मोदी जॅकेट (नेहरु जॅकेट म्हणा हवं तर) घालून, आपल्या प्रेयसीच्या हातात हात अडकवत, कधी पतंग उडवीत तर कधी शाहरुख खान बरोबर शेकोटीशी गप्पा (fireside chat) मारत, कधी दिल्लीच्या स्टेडियममध्ये भरवलेल्या मोठ्या जत्रेत अमेझॉनवर विक्री करणाऱ्या छोट्या मोठ्या विक्रेत्यांना भरघोस धन्यवाद देता देता बेझॉस असेही म्हणून गेले की त्यांची कंपनी येत्या काही वर्षात भारतात १०० कोटी डॉलर्सची गुंतवणूक करायचे बेत आखत आहे. आता तुम्ही म्हणाल ही तर चांगली बातमी आहे. जगभरची सरकारे त्यांच्या त्यांच्या देशात विदेशी गुंतवणूक यावी म्हणून आकाश पाताळ एक करत असताना पियुष गोयल यांनी असे कुत्सित विधान का बरे करावे? तर याचे कारण हे आहे की भारतात लोकशाही आहे. आणि कुणी काहीही म्हणो, पण आश्चर्यकारक रीत्या ती, भल्या बुऱ्या प्रकारे काम बजावत ...

सरकारचे (नसते) धंदे [२९ नोव्हेंबर २०१९]

आपण हा लेख इथे ऐकू शकता आपण एक मोठा उद्योगपती ,  कारखानदार असावं असं स्वप्न तुम्ही कधी बघितलंय का हो ?  नसेल तरी निराश होऊ नका. असेल तरी हुरळून जाऊ नका. कारण तुमच्या स्वप्न बघण्या न बघण्याने काहीच फरक पडत नाही. तुम्ही  ( आणि आम्हीसुद्धा) जन्मत:च बडी असामी आहोत. मी तुम्हाला हरभर्‍याचा झाडावर चढवायला बघत नाहीये. केवळ भारतीय नागरिक असण्यामुळे तुम्हाला हे भाग्य लाभलं आहे. विमानप्रवास बोकाळायच्या आधी तुम्ही आम्ही झुकझुक गाडीने जायचो ते दिवस आठवा. डब्याच्या दाराजवळ आग लागू नये म्हणून प्रतिबंधित वस्तूंची यादी असायची आणि तिथेच कुठेतरी  “ यह रेल भारतीय जनता की संपत्ती है” असं वाक्य असायचं. रेल्वेच नाही तर भारतीय सरकारचे असे कितीतरी उद्योगधंदे आहेत जे आपल्याला अप्रत्यक्षरीत्या का होईना टाटा-बिर्ला-अंबानी-अदाणी असण्याचं फीलिंग देतात. भारी ना ?  बोला...भारत माता की....जय! भारत सरकारच्या अर्थमंत्रालयाचा एक अख्खा विभागच आहे – निवेश और लोक परिसंपत्ति प्रबंधन विभाग. म्हणजे  Department   of   Investment   and   public   asset   manageme...

GDP – विकासाचा हिशोब - भाग २ [२७ ऑक्टोबर २०१९]

(हा लेख आणि आधीचा पहिला भाग तसेच माझे वित्तंबातमी सदरातले इतर लेख महाराष्ट्र मंडळ बेंगळूरुच्या सनविवि मासिकात प्रथम प्रसिद्ध झाले. हे मासिक आणि मंडळाच्या  उपक्रमांविषयी इतर माहिती  फेसबुकवर @MMBlr .org ये थे उपलब्ध आहे. जरुर वाचा)  कसे मोजायचे जीडीपी ? आपली उंची किंवा वजन मोजणे सोपे असते. एखाद्याकडे किती पैसे आहेत ते मोजणेही कठीण नाही. तुमच्या डोक्यावर किती केस आहेत तेही एकवेळ मोजता येईल आणि तो अंदाज गणित , आणि आधुनिक यंत्रांच्या साहाय्याने बर्‍यापैकी अचूक असेल. एका चौरस सेंटीमीटरमधले केस मोजा आणि तुमच्या डोक्याच्या क्षेत्रफळाने गुणा (जिथे टक्कल पडले असेल तो भाग वगळून). पण एका देशात नक्की किती माणसे आणि उद्योग-व्यवसाय राहतात आणि ते चरितार्थासाठी काय काय आर्थिक उपद्व्याप करतात हे ‘ कबन पार्कात गेल्या रविवारी किती बरे षटपाद किडे होते ’ ते ओळखण्याएवढे अवघड काम आहे. आता त्या तेवढ्या माणसांचे उत्पन्न गेल्या तिमाहीत कितीने वाढले ते सांगा असे कोणी विचारले तर त्या षटपाद किड्यांनी एका दिवसात एकूण किती किलो अन्न फस्त केले हे सांगावे लागण्यासारखे आहे. अ...

GDP – विकासाचा हिशोब - भाग १ [१९ ऑगस्ट २०१९]

मंदीचे सावट तुम्ही आर्थिक वृत्तपत्रे वाचता का ? इकनॉमिक टाईम्स , बिझनेस स्टँडर्ड , द हिंदू बिझनेस लाईन , फायनान्शियल एक्सप्रेस , मिंट ही भारतातील काही अग्रगण्य आर्थिक वृत्तपत्रे . फायनान्शियल टाईम्स , द वॉल स्ट्रीट जर्नल ही या क्षेत्रातली काही आंतरराष्ट्रीय नावे. यांतील बरीच पत्रे काहीशा गुलबट रंगाच्या कागदावर छापण्यात येतात म्हणून त्यांना ‘ पिंक प्रेस ’ असे संबोधतात. तर सध्या सगळ्या पिंक प्रेसमध्ये जागतिक मंदीचे सावट हा चर्चेचा विषय आहे. भारतातसुद्धा चिंतेची चिह्ने आहेत. रडत खडत चाललेल्या देशी अर्थव्यवस्थेला कसा धक्का मारता येईल यावर पंतप्रधानांनी नुकतीच अर्थमंत्र्यांबरोबर चर्चा केली अशी बातमी होती. मंदी येते म्हणजे काय होते ? तर आर्थिक उलाढालीतील जोश कमी होतो. साधारणपणे उद्योग-व्यवसायांत भविष्याविषयी काहीसे निराशाजनक वातावरण निर्माण होते. येत्या काही महिन्यांत आपल्या धंद्याची वाढ खुंटणार की काय अशी भीती उद्योजकांना वाटू लागते. आयात निर्यात कमी होते. नवीन गुंतवणूक करायचे टाळले जाते. विक्री वाढत नसेल तरीपण नफ्याचे प्रमाण तेवढेच राखायचे असेल तर खर्च कमी कर...